पॉलीएक्रिलामाइड (PAM) आणि जलशुद्धीकरणातील त्याचा उपयोग

पॉलीएक्रिलामाइड (PAM) आणि जलशुद्धीकरणातील त्याचा उपयोग

जल प्रदूषण नियंत्रण आणि व्यवस्थापन हे पर्यावरण संरक्षणाचा एक महत्त्वाचा भाग आहे आणि सांडपाण्याच्या विल्हेवाटीवर प्रक्रिया करण्याकडे अधिकाधिक लक्ष दिले जात आहे.

पॉलिएक्रिलामाइड (PAM), एक रेखीय पाण्यात विरघळणारे पॉलिमर, त्याच्या उच्च रेणवीय वजन, पाण्यात विरघळण्याची क्षमता, रेणवीय वजनाचे नियमन आणि विविध कार्यात्मक बदलांमुळे जलशुद्धीकरण क्षेत्रात खूप महत्त्वाची भूमिका बजावते.

PAM आणि त्याचे व्युत्पन्न पदार्थ प्रभावी फ्लॉक्युलंट्स, घट्ट करणारे घटक, घर्षण कमी करणारे घटक म्हणून वापरले जाऊ शकतात, ज्यांचा उपयोग जल प्रक्रिया, कागद निर्मिती, पेट्रोलियम, कोळसा, भूविज्ञान, बांधकाम आणि इतर औद्योगिक क्षेत्रांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर केला जातो.

भूजल, पृष्ठजल आणि सांडपाण्यामध्ये, अशुद्धी आणि प्रदूषक सहसा अनेक कणांच्या स्वरूपात असतात, जे गुरुत्वाकर्षणामुळे खाली बसण्यासाठी खूपच लहान असतात. नैसर्गिक अवसादन आवश्यक गरजा पूर्ण करू शकत नसल्यामुळे, रसायनांच्या मदतीने कणांचे खाली बसण्याची प्रक्रिया वेगवान करण्याचे तंत्रज्ञान उत्पादनात वापरले गेले आहे. उदाहरणार्थ, PAM रेणू अनेक कणांवर शोषला जातो आणि मोठा गुच्छ (floc) तयार करतो, त्यामुळे कणांचे खाली बसण्याची प्रक्रिया वेगवान होते.

अजैविक फ्लॉक्युलंटच्या तुलनेत, PAM चे अनेक महत्त्वाचे फायदे आहेत: विविध परिस्थितींसाठी अनेक प्रकार, उच्च कार्यक्षमता, कमी मात्रा, कमी गाळ निर्मिती आणि सुलभ उत्तर-प्रक्रिया. यामुळे ते सर्वात आदर्श फ्लॉक्युलंट ठरते.

हे अजैविक स्कंदकाच्या १/३० ते १/२०० या मात्रेबद्दल आहे.

PAM हे प्रामुख्याने दोन स्वरूपांत विकले जाते: पावडर आणि इमल्शन.

पावडर स्वरूपातील PAM वाहून नेण्यास सोपे असते, परंतु वापरण्यास सोपे नसते (त्यासाठी विरघळवण्याच्या उपकरणांची आवश्यकता असते), तर इमल्शन वाहून नेण्यास सोपे नसते आणि त्याचा साठवण कालावधी कमी असतो.

PAM पाण्यात मोठ्या प्रमाणात विरघळते, पण ते खूप हळू विरघळते. विरघळायला काही तास किंवा रात्रभर लागतात. योग्य यांत्रिक मिश्रणामुळे PAM विरघळण्यास मदत होईल. नेहमी ढवळत असलेल्या पाण्यात PAM हळूहळू घाला - PAM मध्ये पाणी घालू नका.

गरम केल्याने विरघळण्याचा दर किंचित वाढू शकतो, परंतु तापमान ६०°C पेक्षा जास्त नसावे.

पॉलिमर द्रावणातील PAM ची सर्वाधिक सांद्रता 0.5% आहे, कमी आण्विक वजनाच्या PAM ची सांद्रता 1% किंवा त्याहून थोडी जास्त ठेवता येते.

तयार केलेले PAM द्रावण काही दिवसांत वापरले पाहिजे, अन्यथा फ्लॉक्युलेशनच्या कार्यक्षमतेवर परिणाम होईल.